JĘZYK POLSKI. Biblia – książka nad książkami. Zasady ortografii – pisownia wyrazów w zakresie „rz” i „ż”.

1. Czytanie wiersza „Biblio, ojczyzno moja…”
– analiza wiersza (pytania z podręcz.1,2,3,4 str.183)

2. Swobodna rozmowa na temat roli Biblii w życiu Europejczyka.

3. Na podstawie tekstu z podręcznika (podr. str.184) uczniowie ustalają:
– Znaczenie słowa „Biblia”.
– Pochodzenie Pisma Świętego, jego budowę.
– Z  jakich części składa się Biblia i co zawierają.

4. Ćwiczenia utrwalające  z e- lekcji:

– Oglądanie ilustracji przedstawiających Pismo Święte, mapę z Xw (położenie Ziemi Świętej)
– Czytanie krótkiego tekstu o Biblii. Zaznaczanie fragmentów odnoszących się do oglądanych ilustracji.
– Wyjaśnianie terminów zaczerpniętych z Biblii np. wdowi grosz, rzeź niewiniątek, umywać ręce, zakazany owoc, judaszowe srebrniki, ziemia obiecana, niewierny Tomasz, salomonowy wyrok, egipskie ciemności

Podręcznik: str.182,183,184,185,186,187

5. Zasady pisowni wyrazów  z „rz” i „ż”

W domu

1. Napisać przynajmniej trzy zdania na temat:

Dlaczego Biblia odgrywa wyjątkową rolę w naszej kulturze.
(Można skorzystać z tekstu na str.185 – podr. ćwicz.5)

2. Nauczyć się na pamięć zasad ortograficznych (kto jeszcze nie pamięta) i wykonać kilka ćwiczeń.

Zasady pisowni wyrazów z „rz”

– Wyrazy z „rz” niewymiennym (do zapamiętania)
– „Rz” piszemy gdy wymienia się na „r”
– „Rz” piszemy po spółgłoskach: p, b, t, d, k, g, ch, j, w
(wyjątki: pszczoła, kształt, pszenica, bukszpan, wszyscy)

Do wykonania ćwiczenia:

a) Wypisz z podanych ciągów wyrazowych słowa  z „rz” niewymiennym, których pisownię trzeba zapamiętać

talerzmolokalendarzstółrzemieńpalecburaktchórzmasaurząd

nietoperzmasazwierzęgumkazdarzeniesarnakorzeńdwa
elementarz

rzodkiewkamakrzęsabutrzeźbawęchtwarzszeptrzeczklatka
rzetelnypawrzut

b) Wybrać po jednym słowie z każdego ciągu wyrazów i ułożyć z nimi zdania.

c) Dopisać do podanych wyrazów takie słowa pokrewne, żeby zachodziła wymiana „r”na „rz”:

orli ……(rzeczownik)
lekarka …….(rzeczownik)
wiatr………(przymiotnik)
chmura……..(czasownik)
wiara…….(czasownik)
para……..(przymiotnik)
otwór…….(czasownik)
góra………(przymiotnik)

d) Znajdź i napisz trzy wyrazy rozpoczynającymi się literami:
brz, prz, trz, drz, grz, krz, chrz, wrz

Zasady pisowni wyrazów z „ż”:

– Wyrazy z „ż” niewymiennym (do zapamiętania)
– „Ż” piszemy gdy wymienia się na g, dz, h, z, ź, s
– „ż” piszemy zazwyczaj jeśli wyraz zaczyna się sylabą – ża, żo, żu, żó, ży
(wyjątki: rzadko, rzodkiewka, rzucać, Rzym)
– „ż” piszemy po spółgloskach – r, l, ł np. rżeć, ulżyć, małż i po n w wyrazach obcego pochodzenia np. oranżada.

Do wykonania ćwiczenia:

a) Wypisz z podanych ciągów wyrazowych słowa z „ż” niewymiennym, których pisownię trzeba zapamiętać:

kożuchsalastrażpióroszarżałukżmijakotspiżarniaimiębagaż

ciężkiilewieżadołekgarażniebowążsąddrapieżnylewjeż

pożyczkatrawawróżbaratażurawmasłobandaż

b) Napisz takie słowa pokrewne, żeby zachodziła wymiana”ź”:

może…….., ważyć……., niższy……..,wstążka…….,papużka………potężny……,
bliższy……, grożę……..,mężny……..